Egipt, czyli z archiwum wspomnień

 Jedną z moich największych fascynacji turystycznych od najmłodszych lat był Egipt. 

Byłam niezwykłą szczęściarą, bo w czasach, kiedy w Polsce krainę faraonów można było sobie zobaczyć tylko w telewizji – i to głównie oglądając film „Faraon” – ja miałam pamiątki, które przywoził mi Wujek pracujący tam na kontrakcie. 

Obecnie ów Wujek dostarcza mi regularnie grzyby i chwała Mu za to. Można więc powiedzieć, że nic się przez lata nie zmieniło. Uszczęśliwiał mnie dekady temu i robi to nadal.

Po zmianach ustrojowych i osiągnięciu przeze mnie pełnoletności zaczęłam robić nieśmiałe plany wyjazdowe. I tu postawili się sztorcem Moi Rodzice, którzy po wieloletnim pobycie w Algierii nie mieli złudzeń co do mojego bezpieczeństwa podczas takiej podróży. 

Między ich obawami a moimi pragnieniami, jak zwykle w życiu bywa, zawsze były ważniejsze rzeczy do zrobienia i odkładałam tę wycieczkę cały czas na później. 

Tymczasem w Egipcie robiło się coraz mniej bezpiecznie. Wreszcie stwierdziłam, że jeżeli chcę zobaczyć piramidy i wszystkie te cuda, to muszę się tam wybrać natychmiast, bo prawdopodobnie wkrótce to nie będzie w ogóle możliwe. 

I tak pewnego mroźnego grudniowego poranka wybrałam się na podbój kraju faraonów. To doniosłe wydarzenie miało miejsce 26 lat temu. Stwierdziłam, że Sylwestra spędzę na Nilu i z przytupem wejdę w nowe tysiąclecie. 

Zdając sobie sprawę, że prawdopodobnie już nigdy więcej nie powtórzę tego doświadczenia, wybrałam się na wycieczkę objazdową. W sumie 11 dni zwiedzania, żeby zobaczyć wszystko, co się da, i zebrać wspomnienia na całe życie.

Pobyt w Egipcie zaczął się od Hurghady, chyba najbardziej popularnego miejsca dla polskich turystów. Po zimowej polskiej aurze Egipt przywitał nas przyjemną temperaturą około 20 stopni Celsjusza – niewystarczającą co prawda do pływania w Morzu Czerwonym, ale bardzo przyjemną do zwiedzania. 

Przez cały pobyt moją grupą około 25 osób opiekował się polski przewodnik i kilku egipskich opiekunów. W Hurghadzie na rozgrzewkę wszyscy poszliśmy obowiązkowo zwiedzać suk, czyli wielkie arabskie bazary, oraz muzeum, które stanowiło skromną przystawkę przed tym, co czekało na nas w Kairze.

A potem ruszyliśmy w trasę w wojskowym konwoju, otoczeni żołnierzami z karabinami. Taki konwój składał się zazwyczaj z kilku autokarów pełnych spragnionych wrażeń turystów, chronionych ze wszystkich stron przez żołnierzy zdecydowanie spragnionych braku takowych. Zdawałam sobie sprawę, że ochroniarze nie towarzyszą nam z nudów, mimo tego faktu starałam się wypierać ze świadomości ciągłą obawę o życie i po prostu cieszyć się chwilą.

W takich warunkach dotarłam w środku nocy do Kairu. Padłam jak przerośnięte ciasto i dopiero świtem dopadłam do okna i rozsunęłam ciężkie zasłony. 

Spojrzałam i przez jedną chwilę byłam tylko ja, półprzytomna w koszuli nocnej, i niewyobrażalne uczucie satysfakcji. Gdybym chciała, nie mogłabym prosić o więcej. Przede mną bowiem roztaczał się widok na piramidy. Wtedy dopiero uwierzyłam, że dotarłam do kraju faraonów.

Następnego dnia po śniadaniu ruszyliśmy osobiście przekonać się, czy piramidy i Sfinks to przereklamowany kicz dla turystów, czy może jeden z najbardziej tajemniczych cudów świata. Przy Sfinksie – szczelnie odgrodzonym od zwiedzających, którzy pewnie bez tego zabezpieczenia usiłowaliby na niego wejść – kłębił się gęsty tłum. Przy piramidach, ze względu na ogrom tych budowli i przestrzeń, jaką zajmują, było dużo spokojniej. Stwierdzenie, że piramidy robią wrażenie, według mnie byłoby niedopowiedzeniem tysiąclecia.

Niby są to tylko ogromne sterty kamieni ułożonych w stożki. Zdecydowanie nie jestem obiektywna, ale w tych budowlach jest coś niewyobrażalnie tajemniczego. Być może wpływa na to fakt, że są tak stare, oraz seria teorii spiskowych o tym, kto je tak naprawdę zbudował. 

Nigdy nie martwiłam się, że moje wielkie oczekiwania dotyczące Egiptu nie zniosą weryfikacji, jak już do niego dotrę – i rzeczywiście, piramidy w pełni obroniły swoją legendę.

Mój przewodnik dysponował ogromną wiedzą. Niewątpliwie Egipt był jego pasją, a nie zwyczajnym miejscem pracy. Co ciekawe, oprócz naukowych informacji uszczęśliwiał nas mniej fachowymi i często szokującymi hipotezami. Stwierdził mianowicie, że ludzie reagują bardzo dziwnie, jak dotykają piramid – część na przykład mdleje, naładowana dziwną energią. 

Oczywiście chyba nie muszę mówić, że natychmiast cała grupa rzuciła się wdrapywać na piramidy. Uczciwie przyznam, też się wspinałam i nie zemdlałam. Nie wiem, czy obecnie jest to cały czas możliwe, ale udało mi się nawet posiedzieć w spokoju i nikt mnie z piramidy brutalnie nie ściągał. A kto wie, może naładowałam się w międzyczasie tajemniczą energią.

Przy okazji podziwiania Sfinksa i piramid zrobiłam sobie zdjęcie na wielbłądzie. Jakoś tak bowiem się złożyło, że mimo pobytu w Algierii i prawie codziennego potykania się o wielbłądy nigdy nie dorobiłam się takiej pamiątki. Chyba już nic bardziej komercyjnego nie można wymyśleć. Ale kto powiedział, że najbardziej banalne rzeczy nie mogą uszczęśliwiać? 

Wielbłąd, którego jedynym zajęciem było robienie min do kamery z podekscytowanymi ludźmi siedzącymi mu na grzbiecie, zdecydowanie różnił się nawet od ogromnego konia. Myślę, że nie odważyłabym się na dziki galop przez pustynię siedząc na wielbłądzie.

Cała grupa, rozanielona wrażeniami jak zrelaksowane leniwce – a co poniektórzy dodatkowo lekko woniejący wielbłądem – została zapakowana do autokaru. Kair czekał.

New York New York, czyli czy Wielkie Jabłko może być smaczne

 Każda wizyta w Nowym Jorku uświadamia mi niezmiennie, że żyję w bańce oraz że decyzja o zamieszkaniu poza Wielkim Jabłkiem była zdecydowanie jedną z najlepszych, jakie podjęłam w życiu. 

Oczywiście w tym wyborze czynny udział brał również Mój Małżonek, ale gdybym zapałała miłością do metropolii, to z przyjemnością zamieszkałby w mieście. Mój Mąż ma niesamowitą zdolność do adaptacji, a dodatkowo twierdzi, że dla niego nie ma znaczenia, gdzie mieszka, pod warunkiem, że ze mną. Taka mi się druga połówka trafiła, za co jestem wdzięczna Siłom Wyższym każdego dnia.

Ponieważ Mężuś zarabia w pocie czoła na rodzinę w Nowym Jorku, a ja z Juniorem musieliśmy wyrobić sobie nowe paszporty, postanowiliśmy połączyć siły i ruszyć rano razem – wiadomo, w kupie raźniej. Zwłaszcza gdy dotarcie do centrum Nowego Jorku z naszych sielsko-anielskich przedmieść wymaga zaliczenia maratonu złożonego z dwóch pociągów i przesiadki, bo o bezpośrednim połączeniu można tu tylko pomarzyć. 

Zawsze, jak jadę do tej wielkiej metropolii, rozumiem, jak ktoś wpadł na pomysł określenia „betonowa dżungla”. Wygląda to tak, jakby z każdym kilometrem zanikała roślinność, zastępowana przez budynki i asfalt. 

Mam wrażenie, że bez względu na porę roku, im bliżej do Nowego Jorku, tym robi się bardziej szaro. Oczywiście w samym mieście jest już kolorowo, jak na przykład na Times Square.

Wizyta w konsulacie polskim na Manhattanie to była czysta przyjemność – pokusiłabym się nawet o stwierdzenie, że prawie jak zaserwowanie szklanki wody odwodnionemu wędrowcowi na pustyni. 

Po pierwsze, pani w okienku była żywym zaprzeczeniem tego, że władza deprawuje. Mieliśmy problemy ze zdjęciami i mogła nas po prostu odesłać z tak zwanym kwitkiem, a zamiast tego pomogła. Po drugie, możliwość porozumienia się i załatwienia wszystkiego we własnym języku to była wręcz namacalna, fizyczna ulga. 

Junior, który najwyraźniej również był spragniony komunikacji w języku rodzimym, podając pani zdjęcia, walnął:

– Tak wiem, jestem bardzo przystojny.

Myślę, że najlepiej o charakterze urzędniczki świadczy fakt, że do końca naszego spotkania mówiła do Mojego Syna po imieniu.

Złożyliśmy dokumenty, odprowadziliśmy do pracy Ojca i Męża – oczywiście zależy, kto odprowadzał – i wyruszyliśmy z Juniorem na tak zwane „lumpy”, czyli mały maraton po Manhattanie. 

Inaczej to wygląda w naszym wykonaniu, bo jako że już kilka takich akcji z Moim Synem zaliczyłam, na pierwszy ogień idzie zawsze sklep Disneya, a potem dwa sklepy z grami i wszelkimi akcesoriami służącymi do tego rodzaju rozrywki. 

Nowy Jork jest już całkiem nieźle przygotowany do świąt. Gdyby nie to, że pogoda w tym roku w listopadzie udaje, że to upalny wrzesień, byłoby już bardzo nastrojowo. Kiedy jednak biega się ubranym „na letniaka”, sapiąc z przegrzania, wizja sypiącego śniegu i szczypiącego w nos mrozu staje się raczej mglista.

Po wizycie w sklepie Disneya Junior obrał azymut na sklep Nintendo. Dla wszystkich, którzy nie są w temacie: to taki raj dla pasjonatów gier komputerowych, tylko że oprócz gier można tam zbankrutować, bo wszystko kusi – maskotki, figurki, koszulki, itd. 

Chociaż ja osobiście nie gram, przy Moich Dzieciach, a zwłaszcza Synu, jestem już zupełnie nieźle obeznana w temacie. Zawsze w tym sklepie jestem w szoku, bo średnia wieku w nim waha się od 10 do 60 lat, a nie od 10 do 16. 

A tym razem dodatkowo była premiera jakiejś gry i wnętrze sklepu przypominało PRL, jak coś „rzucili”. W tym konkretnym przypadku Junior rzucił się na poszukiwanie skarbów, a ja z zapobiegliwością Matki Polki stanęłam w kilometrowej kolejce do kasy. Junior, obłowiony i szczęśliwy jak objedzony koniczyną świstak, wyraził chęć powrotu do domu.

Postanowiliśmy nie czekać na Męża i energicznie pomaszerować na dworzec kolejowy. Nasz plan szybkiego odwrotu brutalnie zweryfikował jednak deszcz, który postanowił solidaryzować się z listopadem i zamiast zalewać nas strugami lodowatej wody, udawał, że jest monsunem. 

Myślę, że nigdy wcześniej w życiu nie szłam tylko w letniej bluzce w deszczu w listopadzie. Mimo przyjemnych doznań temperaturowych, taki godzinny spacer w deszczu bez parasola skutecznie nas spacyfikował. Nawet Mój Syn, młodzieniec w rozkwicie sił witalnych, miał już dość.

A kiedy przemoczeni prawie dobrnęliśmy do dworca, wydarzyło się coś, co nie tylko podniosło mi ciśnienie, ale skutecznie dało solidnego kopa adrenaliny. 

W pewnej chwili naprzeciwko zobaczyłam zbliżającego się do nas mężczyznę wyglądającego na bezdomnego. W Nowym Jorku niestety jest ich bardzo dużo i mimo czasami okropnych widoków, nigdy wcześniej nie spotkałam się z agresywnym zachowaniem. 

Tym razem w mojej głowie rozdzwoniły się wszystkie dzwonki alarmowe – niewątpliwie poruszał nimi anioł stróż, zawsze czujny na posterunku. Mężczyzna poruszał się jak zombie – i nie jest to metafora. W pewnym momencie celowo wpadł na niespodziewającego się niczego Juniora.

To zderzenie w ogóle nie wyglądało na przypadek. Było w nim coś tak nienaturalnego, że zanim zdałam sobie sprawę, co robię, zadziałał bezwarunkowy, matczyny instynkt. Złapałam Syna jak szczeniaka za bluzę i szarpnęłam do pionu, jednocześnie przyciągając Go do siebie. Niespodziewający się takiej reakcji z mojej strony mężczyzna, pozbawiony oparcia w formie Juniora, stracił równowagę, ale – co ciekawe – niezwykle szybko ją odzyskał. Zaczął coś mówić, ale nie czekałam. Ruszyłam jak torpeda, ciągnąc Syna za sobą. W mojej głowie uaktywnił się tryb natychmiastowej ucieczki, a że nie zamierzałam kłócić się z własną intuicją, poddałam się impulsowi.

I może nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie fakt, że Junior nie tylko już dawno mnie przerósł, ale waży spokojnie 20 kilogramów więcej. 

Nie wiem, kto bardziej był zaskoczony: Mój Syn, kiedy nagle się okazało, że jego mamusia, która przecież nie powinna nosić ciężarów, podniosła go i do tego jedną ręką, czy podejrzany typ, który nagle prawie wylądował na chodniku. 

Szczęśliwie już bez innych przygód dotarliśmy do domu. Z ulgą przywitałam się z szalejącymi ze szczęścia psami. Ciekawe, czy jutro będę mogła ruszać tą ręką.

Cudzoziemka, czyli odcienie tożsamości

Żyjąc na emigracji, odkryłam to, co przede mną całe pokolenia. W momencie opuszczenia na dłużej własnego kraju zmienia się wszystko. 

To jak z mieszaniem kolorów. Jeżeli Polska jest zielona, a Stany niebieskie, emigrant zaczyna być turkusowy. Po pewnym czasie zaczyna odbijać kolorystycznie od każdego otoczenia i powrót do zielonego jest bardzo trudny, a wręcz niemożliwy. 

Tak naprawdę dopiero drugie, a nawet trzecie pokolenie emigrantów ma szansę zasymilować się z otoczeniem. Ale to dopasowanie ma cenę. Jest nią rezygnacja z własnej kultury, języka, mentalności i historii.

Od początku naszej emigracji regularnie spotykam w Stanach wielu Polaków i Amerykanów z polskimi nazwiskami, których nie są w stanie poprawnie wymówić. To jak w filmie „Kochaj albo rzuć”, kiedy Amerykanin polskiego pochodzenia zmienił nazwisko Wrzesień na September. 

Kilka razy mi się zdarzyło odruchowo wymówić takie nazwisko w czystej polszczyźnie i prawie zawsze wywoływało to konsternację. 

A raz – autentyczne wzruszenie.

Pamiętam, że to był lekarz, którego Dziadkowie wyemigrowali do Stanów. Powiedział mi, że ostatni raz słyszał swoje nazwisko wymawiane w taki sposób, jak był mały, od Babci. Jego rodzice odcięli się zupełnie od polskich korzeni, a on miał ochotę do nich powrócić. Miał plany, żeby polecieć do Polski, choć na odnalezienie Rodziny praktycznie nie miał już żadnej szansy. 

Patrząc na niego, zobaczyłam kawałek własnej determinacji. Potrzebujemy zakotwiczenia w życiu, świadomości, że to drzewo posadził Pradziadek, a Prawujek działał podczas wojny w ruchu oporu. Uważam, że przeszłość jest integralną częścią teraźniejszości i przyszłości. Daje siłę do przetrwania. Bez niej oczywiście też można budować swoje życie, ale zawsze jest ono w jakiś sposób niekompletne.

Identyczne doświadczenia mam z Litwinami. Ostatnio zatrudniliśmy fachowca w celach remontowych. Dziarski młodzieniec okazał się Litwinem, którego Dziadek przypłynął do Ameryki, jak miał parę lat. Po zakończeniu robót dostałam jego wizytówkę. Zapytałam go, czy ma pochodzenie litewskie. Był w szoku. Kilka razy musiałam mu powtarzać, jak brzmi jego nazwisko bez nalotu amerykańskiego. On również wybierał się do ojczyzny przodków, ale czekał na koniec wojny w Ukrainie. 

Zawsze w takich sytuacjach widzę w ich oczach ten sam ślad tęsknoty – podświadomy żal za czymś, co bezpowrotnie zostawili za sobą ich przodkowie.

Kolorystycznie ciągle odbijam od otoczenia. Widać to najmocniej podczas moich kontaktów z emigrantami z Ameryki Południowej, których ubarwienie na tle amerykańskich barw idealnie współgra z moim.

Odkąd przeprowadziliśmy się do New Jersey, dorobiliśmy się ogrodnika. Felippe pochodzi z Gwatemali i wraz ze swoimi kuzynami „obsługuje” naszą ulicę. Mieszka w Stanach od dwudziestu lat, a jego angielski mógłby zawstydzić niejednego Amerykanina. Zawsze podczas koszenia trawy pyta, co u mnie słychać, i u niego to jest autentyczne zainteresowanie. 

Jestem już w stanie to bezbłędnie rozpoznać, bo na początku różnie z tym bywało. Gdy dowiedział się o śmierci Moich Rodziców, zrobił sobie przerwę i opowiedział mi, jak przeżył śmierć Swojego Ojca. Gdy opisał mi, jak przywoził z Gwatemali ukochane narzędzia ogrodnicze Swojego Taty i płacił ciężkie pieniądze za transport, zobaczyłam siebie i moje cargo. Dokładnie rozumiałam sens przywiezienia rodzinnej łopaty, nawet jeżeli Felippe nie dorobił się jeszcze własnego ogrodu.

I jest jeszcze Georgina, znajoma Felippe, która sezonowo myje u nas okna i od czasu do czasu sprząta. Ratowała mnie zwłaszcza wtedy, gdy dochodziłam do siebie po operacji kręgosłupa. Na początku przedstawiła mi się jakimś dziwnym imieniem. Okazało się, że stworzyła je na potrzeby pracodawców, bo mieli problemy z wymówieniem jej prawdziwego. Jej znajomość angielskiego jest identyczna jak moja hiszpańskiego, czyli wynosi około trzydzieści słów. Pomimo tego faktu świetnie się dogadujemy. 

Myślę, że jest to reakcja z czasów prehistorycznych, kiedy jeszcze zamiast języka tylko do siebie mruczeliśmy i warczeliśmy. Jeżeli usiłujesz porozumieć się z kimś w obcym ci języku i dodatkowo ta osoba zna go bardzo słabo lub wcale, instynktownie sięgasz po inne narzędzia komunikacji. Zarówno ona, jak i Felippe nie mają złudzeń, jakie miejsce zajmują w amerykańskim łańcuchu pokarmowym.

To jest cała surrealistyczna ironia tego miejsca: przecież to właśnie emigranci zbudowali ten kraj od zera, a mimo to – po dwudziestu latach ciężkiej pracy – wciąż czują się w nim jak intruzi.

Moje Dzieci, a zwłaszcza Junior, zaczynają przybierać lekko turkusowy odcień. U Juniora widać to wtedy, kiedy czasami zawiesza się na jakimś trudnym polskim słowie. U obojga natomiast zmieniło się postrzeganie rzeczywistości, choć prawdopodobnie tego nie zauważyli. 

Pewne aspekty emigracji osładzają jednakże tęsknotę, a jednym z nich jest słynny „amerykański luz”. Mimo mojego sceptycznego nastawienia do systemu edukacji w Stanach muszę przyznać, że tutejsza machina szkolna jest w stanie wbić go w głowy wszystkim dzieciom, bez względu na ich pochodzenie. 

Może i często produkuje analfabetów, ale za to jakich wyluzowanych!

Halloween i zapach chryzantem

Wreszcie nadeszło Halloween i na szczęście już poszło. 

Odkąd przyjechałam do Stanów i zaczęłam pisać mój blog, średnio raz do roku użalam się nad sobą w tym temacie. Gdybym miała wymienić pięć różnic kulturowych, z którymi mam problemy w Ameryce, Halloween znalazłoby się w tej niechlubnej piątce dość wysoko.

I nie sądzę, aby ten fakt miał kiedykolwiek ulec zmianie. I nie chodzi o przekonania religijne, tylko o urodzenie i wychowanie w kulcie 1 listopada – Dnia Wszystkich Świętych – i 2 listopada – Dnia Zadusznych. 

Jak patrzę na Moje Dzieci, które mają zupełnie inne podejście do tego tematu, a zwłaszcza na Juniora, uświadamiam sobie, że chociaż moja dusza jest wiecznie młoda i szalona, to zamieszkuje ciało, które już wiele rzeczy doświadczyło i widziało. Dzieciakom urodzonym wiele lat po zmianach ustrojowych właściwie niemożliwe jest wytłumaczenie realiów PRL-u. Obchodzenie Dnia Wszystkich Świętych w starym stylu również się do tego zalicza.

W moich najwcześniejszych wspomnieniach pamiętam sprzątanie grobów, kupowanie chryzantem w doniczkach i, oczywiście, zniczy. 

O tym, jak bardzo zmieniła się nasza rzeczywistość, świadczy fakt, że pomagałam te groby czyścić, a ponieważ byłam najmniejsza i najlżejsza, wdrapywałam się na grobowiec prababci, bo tylko tak można było umieścić znicz na górnej części nagrobka. 

Wiem, że dzisiaj to brzmi surrealistycznie, ale pamiętam całą rodzinę zgromadzoną na dole i rzucającą wskazówki typu: „w prawo, w lewo”. Jakby dzisiaj jakieś dziecko radośnie pracowało na wysokościach na grobowcu, policja jak nic zorganizowałaby rodzicom spokojne, odosobnione miejsce do kontemplacji. Od dawna opiekę nad grobowcem praprzodków przejęło miasto ze względu na wartość historyczną. Tak teraz sobie myślę, że całe szczęście, że ten antyczny grób się pode mną nie załamał. 

I oczywiście były obowiązkowe, mrożące krew w żyłach opowieści o tych wszystkich nieszczęśnikach pogrzebanych żywcem. Prawdopodobnie 99 procent z nich to była fikcja, ale wystarczyła, żeby zrobić ze mnie gorącą zwolenniczkę kremacji. Myślę, że te opowieści wyczerpały całkowicie moje życiowe zapotrzebowanie na horrory. Według mnie w życiu jest wystarczająco dużo strachu, żeby sobie jeszcze fundować dodatkowe atrakcje.

Zdecydowanie dla mnie jako dla dziecka najgorszy w tym czasie był pełen smutku i powagi nastrój, który musiał panować 1 i 2 listopada. Wiem, że ciężko w to uwierzyć, ale były czasy, kiedy w te dni w telewizji były głównie filmy dokumentalne i relacja na żywo z cmentarzy, ewentualnie filmy o umieraniu. W radiu nie było lepiej, była puszczana tylko muzyka poważna. Wszystko nastrajało bardziej do płaczu niż pełnej refleksji zadumy nad sensem istnienia i przemijaniem. To święto nierozerwalnie od zawsze kojarzyło mi się tylko ze śmiercią. Pamiętam, jak kiedyś w latach osiemdziesiątych uczyłam się w nocy przy muzyce z radia i czekałam zrezygnowana, bo wiedziałam, że o północy wjedzie obowiązkowy marsz żałobny.

I wtedy po raz pierwszy zaczęła się medialna odwilż emocjonalna. Z wybiciem północy prowadzący nocny program miłym głosem zakomunikował, że zaczyna się Dzień Wszystkich Świętych i teraz zacznie grać muzykę dla tych wszystkich, którzy są już po tamtej stronie – z nadzieją, że usłyszą. Piosenki były bardzo spokojne, ale pełne nadziei. Do tej pory pamiętam to uczucie ulgi. W następnych latach media w dużej mierze odeszły od epatowania samą rozpaczą, ale ten dzień nigdy z założenia nie był okazją do radosnego świętowania.

I tak po latach takiego uduchowienia wylądowałam w kraju, w którym nie tylko nie obchodzi się święta zmarłych, ale jeszcze podejście do „świętowania śmiertelności”, delikatnie rzecz ujmując, jest oryginalne. 

Myślę, że Halloween jest zdecydowanie ulubionym świętem Amerykanów i przebija nawet Boże Narodzenie. Z dwumiesięcznym wyprzedzeniem ludzie robią halloweenowe plany dotyczące strojów i przyjęć, a sklepy zalewają dekoracje, ubrania, biżuteria, a nawet kosmetyki, których jedynym zadaniem jest straszenie. 

Dla kogoś, komu cmentarz kojarzy się tylko z odejściem bliskich, instalowanie przez sąsiadów nagrobków i szkieletów, nawet sztucznych, na trawniku było lekko traumatycznym przeżyciem. W teorii amerykańskie filmy powinny były mnie przygotować na te widoki, w praktyce nic nie mogło.

W okolicy, w której obecnie mieszkamy, być może dlatego, że jest to bardzo międzynarodowa wspólnota, podejście do straszenia jest bardzo umiarkowane. W Connecticut, w którym spędziliśmy pierwsze pięć lat naszej emigracji, obchodzenie Halloween ze wszystkimi szykanami to było coś na kształt dumy narodowej. 

Dekoracje domów to nie było trochę sztucznych pajęczyn i roześmiany duch zrobiony z prześcieradła. To były profesjonalne dekoracje do horrorów. Paradoksalnie, im były prostsze, tym były bardziej przerażające. A już najgorsze było, jak się ruszały. 

Chyba najbardziej przerażająca była kobieta w białej koszuli nocnej, z długimi, czarnymi, całkowicie zasłaniającymi twarz włosami, siedząca na huśtawce. Ta huśtawka była zawieszona na drzewie przed domem, bardzo blisko ulicy, i specjalny mechanizm cały czas nią poruszał. Kiedyś zamyśliłam się podczas spaceru i na pustej ulicy natknęłam się na to „cudo”. Wrażenie straszne – przez chwilę byłam pewna, że to jest kobieta, która uciekła z zakładu psychiatrycznego, dyskusyjnie żywa czy martwa.

Wspomniałam wcześniej o oryginalnym podejściu Amerykanów do śmiertelności, ponieważ jednym z najbardziej traumatycznych momentów, jakie przeżyłam w związku z halloweenowym szaleństwem, była dekoracja ok. 40 postaci w powiewnych, prawie przezroczystych szatach, które cały czas falowały, ale tym razem poruszane naturalnie wiatrem. I nie byłoby w tym nic szokującego, gdyby nie to, że cała ta ekspozycja zajmowała wielki trawnik przed domem pogrzebowym.

Jedynym elementem Halloween, który lubię, jest rozdawanie cukierków i oglądanie poprzebieranych maluchów. Całą resztę przeczekuję, odliczając dni. 

A najbardziej szokujące jest to, że 1 listopada, po szaleństwach rodem z horroru, Amerykanie wyciągają dekoracje świąteczne i przygotowania do świąt ruszają pełną parą. Jak za dotknięciem magicznej różdżki w sklepach bombki wypierają zombie, choinki zastępują kościotrupy, a piękne, kolorowe girlandy zastępują pajęczyny z pająkami. Gdy cała ta koszmarna otoczka znika, zaczyna działać magia świąt. Zamiast przygnębiającej czerni są świecące, kolorowe lampki, a zamiast śmierci z kosą – Święty Mikołaj. 

Kiedy wchodzę do sklepów w listopadzie, zawsze czuję ulgę podobną do tej, jaka mnie ogarnęła wiele lat temu, kiedy słuchałam radia w nocy.

Te zdjęcia zrobiłam dzisiaj, czyli 1 listopada. Wygląda na to, że bombki też lubią mnie „ścigać”.

Jamajka, czyli marlin, Ferrari i tropikalny czyściec

 Moja druga przygoda jamajska dobiegła końca. Karaibski raj zdecydował się pożegnać nas w wielkim stylu. W przeddzień naszego wylotu rozpętał się mały kataklizm meteorologiczny. 

Po raz pierwszy mogłam się na własnej skórze przekonać, że z burzami tropikalnymi nie ma żartów. O ile ciepły, mały deszczyk od czasu do czasu był miłym przerywnikiem naszych wakacji, a chmury na niebie tworzyły dzieła sztuki, o tyle burza, która praktycznie wzięła się znikąd, utwierdziła mnie ponownie w przekonaniu, że ludzie nie mają żadnych szans z żywiołami natury.

Zaczęło się jak zwykle od miłego deszczyku i podczas gdy Mężuś przytomnie ewakuował się do hotelu, ja zostałam na plaży w celu napawania się widokami. W momencie jak deszcz zaczął zacinać i zalewać mi dosłownie twarz, stwierdziłam, że wystarczy już tego nawodnienia. 

Dotarłam przemoczona, ale szczęśliwa do pokoju, w którym zrelaksowany czekał Mój Mąż. Spojrzałam przez okno i przez chwilę mój mózg nie był w stanie zaakceptować obrazu rzeczywistości. W ciągu dosłownie kilku minut wszystko się zmieniło. To, co się działo na zewnątrz, jak najbardziej zasługiwało na miano sezonu huraganowego – może nie był to armagedon pogodowy, ale na pewno przyzwoity czyściec. 

Ściana wody, pusta plaża i ciemne, groźne morze, które w niczym nie przypominało widoczków, z których słyną Karaiby. Cały krajobraz utracił wszystkie kolory oprócz szarego. Nie było grzmotów i błyskawic, tylko cichy, bezlitosny żywioł. Mieliśmy ogromne szczęście, że pogoda załamała się na samym końcu naszego pobytu. I wiem, że to brzmi, jakbym przesadziła ze słońcem, ale warto było to zobaczyć. 

Ponieważ deszcz padał pod wszystkimi możliwymi kątami, woda praktycznie wlewała się do hotelu. Wszyscy zwolnili i dreptali powolutku, bo nikt nie chciał zafundować sobie wakacyjnego złamania na mokrych podłogach.

W naszym hotelu można było wypożyczać bez ograniczeń kajaki i deski surfingowe z wiosłem, czyli tzw. paddleboard. Jako pasjonatka wody, w dodatku z kręgosłupem wzmocnionym tytanem, przez cały czas pobytu regularnie rzucałam wyzwanie żywiołowi. To znaczy w moim wykonaniu to były raczej łaskotki. Na szczęście Morze Karaibskie traktowało mnie litościwie i obyło się bez większych uszkodzeń ciała. 

Widziałam wielokrotnie śmiałków na tych wielkich deskach, na siedząco lub stojąco prujących przez fale i energicznie pracujących wiosłami. I przyznam szczerzenie, że jak widziałam w telewizji nieszczęśników lądujących w wodzie, to nie rozumiałam istoty problemu. 

Z boku to wyglądało prosto, łatwo i przyjemnie. A ponieważ podczas naszego pobytu codziennie się w tym wprawiałam, to mogę z własnego doświadczenia powiedzieć, że jest to proste i przyjemne, ale niekoniecznie łatwe. Być może sytuacja wygląda inaczej, jak się pływa po spokojnym jeziorze. W przypadku falującego morza trzeba się czasami nieźle napracować. 

Pływałam na siedząco i, co uważam za wielki sukces, na stojąco. Po raz ostatni wypłynęłam tuż przed wielką burzą. Morze zdecydowanie szykowało się na zmianę pogody, bo pojawiły się jakieś dziwne prądy. Z wielkim trudem dopłynęłam do brzegu. Mój Mąż w pewnym momencie wszedł do wody i zaczął płynąć równolegle ze mną, bo się bał, że nie dam rady. Dałam i duma mnie rozpierała, ale energii, jak dotarłam na leżak, miałam tyle, co zaspany leniwiec.

Stworzenia morskie również ewidentnie wyczuwały zmianę w atmosferze, bo zaczęły łamać schematy i podpływać bardzo blisko brzegu. Jako pierwsza pojawiła się płaszczka dość sporych rozmiarów. A ponieważ pokazywała się kilkukrotnie, to Mężowi udało się ją bezkrwawo „upolować”. 

Potem zaczęły się pojawiać ławice małych rybek, ale to akurat nie było nic oryginalnego. Największą furorę zrobiła tajemnicza ryba. Miało się ku zachodowi słońca i w wodzie zostałam ja, Mężuś i pewen nieznajomy. Na brzegu, połowicznie zanurzone w wodzie z drinkami, leżały dwie pary, roztaczające aurę bardzo pozytywnie nastrojonych do świata morświnów. W pewnym momencie coś koło nas solidnie chlupnęło, a ponieważ robiło się już ciemnawo, to niewiele widziałam. Mężuś, rozentuzjazmowany i zdecydowanie widzący lepiej w ciemnościach, zakrzyknął:

– Jaka wielka ryba!

Ocenił ją na około 80 centymetrów. Oczywiście nie byłabym sobą, żeby jej się nie przyjrzeć i – ignorując wszystkie filmy, kiedy to głupie bohaterki zamiast uciekać, wchodzą wprost w paszczę lwa, w tym wypadku może raczej rekina – zaczęłam się zbliżać do tajemniczego stworzenia.

Ryba niestety zdecydowanie nie była zainteresowana zawieraniem znajomości ze mną. Za to obecny w wodzie współtowarzysz kąpieli również chciał zobaczyć tajemniczego potwora i ewidentnie mu się udało, bo teraz on z kolei rozdarł się na cały głos:

– To chyba marlin!

I w tym momencie dwóch panów leżących na brzegu zerwało się na równe nogi i uciekło z wody, zostawiając swoje partnerki na pastwę losu i oczywiście potwora morskiego. 

Ja zostałam w wodzie, Mężuś został w wodzie, nieznajomy wciąż goniący rybę również. Wspomniany „marlin” z przyczyn oczywistych również nie chciał opuszczać swojego środowiska naturalnego. Dwie wciąż leżące panie spojrzały tylko całkowicie niewzruszone na swoich bohaterskich partnerów i zmieniły pozycję w wodzie, panowie zaś zostali na plaży i ewidentnie mieli ochotę się zakopać w piasku ze wstydu. 

Aż chciałoby się westchnąć i zawołać: „Gdzie ci mężczyźni, gdzie te chłopy ?”.

A że samochody sportowe na ogół kojarzą się z męską częścią społeczeństwa, często przeżywającą drugą młodość, opiszę zakończenie naszej jamajskiej przygody, kiedy to pojawiło się wodne Ferrari – i to w sensie dosłownym. Z rykiem silnika mknął wśród fal czerwony samochód wyścigowy. I to był jeden z tych momentów, kiedy w pierwszej chwili człowiek się zastanawia, czy dobrze widzi, czy może już czas wybrać się do okulisty. Oczywiście okazało się, że był to efekt połączenia skutera i małej motorówki, ale wrażenie zrobił na wszystkich plażowiczach. I może nawet, rozwydrzona sukcesami z deską surfingową, ruszyłabym na podbój morskich odmętów w tej przeczącej prawom fizyki zabawce, ale okazało się, że taka półgodzinna jazda kosztuje dwieście sześćdziesiąt dolarów od osoby. W związku z tym faktem bez namysłu stwierdziłam, że będę poznawać bezkres Morza Karaibskiego metodą tradycyjną – i po prostu rzuciłam się wpław.